Бәс тігу коэффициенттері жыпылықтаған смартфондардың жарқын экраны мен ауыр жұмыс аптасынан кейін «жай ғана демалу» деген «бейкүнә» әдеттің артында бір ғана медициналық патология —
дофамин дефолты жасырынған. Бүгінде Қазақстандағы игромания (лудомания) мен алкоголизм адамның жеке әлсіздігі болудан қалды. Бұл — қоғамның ең осал тұстарына соққы беріп жатқан ауқымды әлеуметтік дерт. Оның кесірінен некелер бұзылып, миллиондаған несие қарыздары жиналып, ал жақындары жылдар бойы тұрақты күйзеліс пен кіріптарлықта (созависимость) өмір сүруде.
Неліктен «өзіңді қолға алу» нәтиже бермейді?
Кез келген тәуелділіктің басты тұзағы —
бақылау иллюзиясы. Әрбір құмар ойыншы «келесі бәс тігуде барлық қарызымды қайтарамын» деп шын жүректен сенеді, ал ішімдікке салынған адам «кез келген уақытта тастай аламын, тек өзім қаламай тұрмын» деген сенімде болады.
Нейробиология тұрғысынан алғанда, бұл сәтте мидың логика мен тәуекелдерді бағалауға жауапты бөлігі (префронтальды қыртысы) өз қызметін тоқтатады. Ми ұтыстан немесе ішімдіктен келетін қуаныш гормонының (дофамин) шектен тыс дозасына үйреніп кетеді. Күнделікті қалыпты өмір — жұмыс, балалармен тілдесу, хобби — сұрқай әрі мәнсіз болып көрінеді. Адам өздігінен шыға алмайтын тығырыққа тіреледі.
Қауіптің 3 белгісі: Қашан әрекет ету керек?
Егер сіз жақының бойынан мына белгілерді байқасаңыз, уақыт жоғалтуға болмайды:
- Жасырынбақ және өтірік: Түсініксіз қаржылық тапшылық, микронесиелер пайда болады, үйден бағалы заттар жоғалады, ал кез келген сұраққа агрессиямен жауап береді.
- Назардың аууы: Адам жұмысқа, отбасына және бұрынғы қызығушылықтарына деген ынтасын жоғалтады. Оның барлық уақытын телефон экраны немесе «жеңілдеудің» амалын іздеу алады.
- Мәселені жоққа шығару: Көз алдындағы апатқа қарамастан «Бәрі менің бақылауымда» деуі — ең қауіпті симптом.
Шымкенттегі ReVita Rehab орталығы қалай көмектеседі?
Тәуелділікті емдеу — бұл жай ғана оқшаулау немесе «сиқырлы дәрі» емес. Бұл — тұлғаның терең трансформациялану процесі. Біздің
ReVita Rehab оңалту орталығы кешенді тәсілді қолданады:
- Медициналық қауіпсіздік (Детоксикация): Ағзаны улы заттардан мұқият тазарту (алкоголизм кезінде өте маңызды).
- Психологиялық қайта жүктеу: Когнитивті-мінез-құлық терапиясы пациентке дерттің түп-тамырын түсінуге және күйзелісті бәс тігусіз немесе ішімдіксіз жеңуге үйретеді.
- Жақындарымен жұмыс: Біз тәуелді адамның отбасына тегін кеңес беріп, қолдау көрсетеміз. Бұл оларға дұрыс шекара орнатуға және қарыздарын төлеп, «құтқарушы» болуды тоқтатуға көмектеседі.
- Ресоциализация: Адамды қоғамға жаңа мақсаттармен және таза оймен қайта қосу.